cyf¤ij¥ g‰¿a bghJthd bghUshjhu eilKiwfŸ v‹d? cyfshÉa mik¥òfËš cŸs ehLfŸ vit? mªj mik¥òfŸ vªj tifÆš cyf mu§»š bga® bg‰W âfœ»‹wd v‹w Étu§fis ngh£o¤ nj®É‰F¢ bršY« ntiy njL« ïisP®fŸ bjǪJ bfhŸs nt©oaJ mtáa«. ne®fhzÈY« ïªj mik¥òfŸ rh®ªj Édh¡fŸ nf£f¥gL»‹wd.

mªj KiwÆš ã‹tU« mik¥òfŸ vªj tifÆš K¡»a¤Jt« bgW»‹wd v‹gij¥ gh®¥ngh«.

G-7 cyf¤âš bršt¢ brÊ¥òÄ¡f K‹d ehLfŸ j§fS¡FŸ X® mik¥ig V‰gL¤â¡ bfh©ld. mªj mik¥ò j‰nghJ Í8 vd bga® kh‰w« bg‰WŸsJ.

G-8 cy»nyna gz¡fhu ehLfË‹ mik¥ghf Í8 âfœ»wJ. Í7 Mf 1997 tiu ïUªj nghJ ïâš cW¥ãduhf ïUªj ehLfŸ mbkÇ¡f I¡»a ehLfŸ, #¥gh‹, b#®kÅ, ãuh‹°, 炙yhªJ, ï¤jhÈ, fdlh M»ait.

1997 #]‹ 21 m‹W mbkÇ¡fhÉ‹ bl‹t® efu¤âš eilbg‰w Í7 c¢ákheh£oš uZah ïâš nr®¤J¡ bfhŸs¥g£lJ. mj‰F ãwFjh‹ mj‹ bga® Í8 v‹W kh‰¿aik¡f¥g£lJ.

cyf ehLfË‹ bghUËaš rh®ªj gšntW Éõa§fisí«, muáaš á¡fšfisí« ïªj FG x›nth® M©L« XÇl¤âš To Éthâ¡F«.

ïj‰F Kªâa Í8 c¢ákhehL uZahÉš Õ£l®°bg®¡ efÇš 2006 #]iy 15-17 tiu eilbg‰wJ. ïâš cy»‹ gšntW ehLfËš V‰g£L tU« ga§futhj jh¡FjšfŸ k‰W« gšntW bghUshjhu¢ á¡fšfŸ M»ait MHkhf Éthâ¡f¥g£ld.

ïªj Í8 mik¥ãš cW¥ãduhf ïšyhÉ£lhY«, K‹d ehLfŸ mšyJ m©il ehLfŸ v‹w ÃiyÆš Ódh, ïªâah, ãnuáš, bj‹dh¥ãÇ¡fh, bk¡ánfh, frfr¤jh‹ M»a ehLfS« ïªj c¢á kheh£o‰F miH¡f¥g£ld. ïªâahÉ‹ rh®ãš ãujk® lh¡l® k‹nkhf‹ ᧠ïâš fyªJ bfh©lh®.

G-15- v‹gJ tsU« ehLfË‹ mik¥ghF«. Máa, M¥ãÇ¡f, ïy¤Ô‹ mbkÇ¡f ehLfŸ F¿¥ghf bghUËaÈš tsU« ehLfshf milahs¥gL¤j¥g£l ehLfŸ ïâš cW¥ãduhf cŸsd. ïªj mik¥ò 1990« M©oš knyáahÉš cUth¡f¥g£lJ. j‰nghJ ïªj Í15 mik¥ãš 18 ehLfŸ ïl« bg‰WŸsd.

mit tUkhW mšÍÇah, m®b#‹odh, ãnuáš, bfhy«ãah, v»¥J, ïªâah, ïªnjhndÎah, <uh‹, #ik¡fh, bf‹ah, knyáah, bk¡ánfh, ieÍÇah, bgU, brdfš, btÅRyh, ínfh°nyÉah, Í«ghng.

G-20-ïªj mik¥ò Í8-‹ Ú£á v‹W brhšyyh«. ïJ òâjhf V‰gL¤j¥g£lJ. V‰fdnt Í8š cW¥ãduhf cŸs 8 ehLfisí« cŸË£L bkh¤j« 20 ehLfŸ ïâš g§F t»¡»‹wd. cyf¤â‹ K¡»akhd bghUËaš á¡fšfis¥ g‰¿ Éthâ¤J cyf¥ bghUshjhu¤ij tÊel¤j ïªj mik¥ò j‹Dila Mnyhridfis¤ jU»wJ.

ntfkhf ts®ªJ tU« ïªâa¥ bghUshjhu¤â‹ tÈikia¡ fU¤âš bfh©L ïªâah ïâš nr®¡f¥g£LŸsJ.

flªj 2001-et«g® khj¤âš fdlhÉš Xnlhth efÇš ïªj Í20 ehLfË‹ Ãâaik¢r®fŸ khehL eilbg‰wJ. ga§futhj¤â‰F vâuhd bghUshjhu elto¡iffis nk‰bfhŸtj‰fhd Ô®khd¤ij ïJ K‹bkhʪjJ. Vbd‹whš gy ehLfŸ ga§futhâfS¡F ÃâíjÉ mˤJ j§fSila vâÇ ehLfis â©lhl it¡F« neh¡f¤âš brašgL»‹wd. mt‰iw¤ jL¤J ga§futhj mik¥òfË‹ brh¤J¡fis Kl¡f« brŒa nt©Lbk‹W ïªj Í20 mik¥ò Ô®khd« Ãiwnt‰¿aJ.

òJâšÈÆš 2005 kh®¢ 18-19 M»a ehŸfËš Í20 ehLfË‹ khehL eilbg‰wJ. m¥nghJ Í20 mik¥ãš 21tJ cW¥ãduhf cUFnt nr®¤J¡ bfhŸs¥g£lJ.

GROUP OF 77: Í77 v‹gJ flªj 30 M©LfS¡F nkyhf brašg£L tU« mik¥ghF«. 3« cyf ehLfis cŸsl¡»a ïªj mik¥ò 1964š V‰gL¤j¥g£lJ. I¡»a ehLfË‹ mitÆ‹ Mjuî bg‰w ïªj mik¥ò tsU« ehLfË‹ bghUshjhu k‰W« t®¤jf elto¡iffis ghJfh¡F« neh¡f¤Jl‹ brašg£L tU»wJ. Í77 mik¥ãš j‰nghJ bkh¤j« 130 tsU« ehLfŸ cŸsd. Máah, M¥ãÇ¡fh, y¤â‹ mbkÇ¡f ehLfŸ ïâš g§F bg‰WŸsd. filáahf ïâš nr®¤J¡ bfhŸs¥g£l ehL bj‹dh¥ãÇ¡fh. 1994 #]‹ khj¤âš bj‹dh¥ãÇ¡fh ïâš nr®¡f¥g£lJ.

ïJngh‹W gy mik¥òfŸ k‰W« mt‰¿‹ gÂfis¥ g‰¿ bjǪJ¡ bfh©L m›t¥nghJ mt‰¿‹ brašghLfis m¿ªJ bfh©nlbk‹whš t§»¥ gÂfŸ, uÆšnt, MíŸ fh¥ÕL ngh‹w JiwfS¡fhd mâfhÇ gjÉfS¡F ne®fhzÈ‹ nghJ ïªj Étu§fŸ c§fS¡F if¡ bfhL¡F«. g‹dh£L cwîfis¥ g‰¿í« bghUshjhu ÃiyÆš nk‰bfhŸs¥gL« gy ehLfS¡»ilnaahd x¥gªj§fŸ g‰¿í« m¿ªJ¡ bfhŸtJ mtáa«. ït‰¿‹ _y« e« eh£il¥ g‰¿í« mjDila ts®¢á Ãiyfis¥ g‰¿í« m¿ªJ¡ bfh©L ngh£o¤ nj®îfis e«ã¡ifíl‹ vâ®bfhŸsyh«.