br‹idÆ‹, t§f flÈ‹ thÈg miyfŸ, fiufËš Eiuah», Û©L« miyfshf khW« cy»‹ ïu©lhtJ Úskhd fl‰fiu gFâia x£o f«ÕukhŒ fh£á jUtJ jh‹ rhªnjh« nguhya«. rhªnjh« v‹w brhšyh£ána (òÅj njhkh) ïj‹ tuyh‰iw K‹Åiy¥gL¤J»wJ.

ïnaR bgUkh‹, Ú§fŸ nghŒ všyh k¡fËd¤jhiuí« v‹ Óluh¡F§fŸ; jªijÆ‹ ïWâ¡ f£lis, ïja¤âš V‰W¡ bfh©lJ nghš, ïnaRÉ‹ g‹Åbu©L Ól®fËš xUtuhd òÅj njhikah® ».ã. 52š ïªâahÉ‹ á¿a khÃy§fËš x‹whd nfus khÃy¤â‹ kygh® fl‰fiuÆYŸs »nu§f}® JiwKf¤âš fhyo vL¤J it¤jh®. mtUl‹ mtuJ e©gU«, t®¤jfUkhd A¥gh‹ v‹tU« ïªâah tªjh®. òÅj njhkh kygh® fl‰fiunah¥ gFâfËš Rkh® VG ïl§fËš Mya« vG¥ã k¡fis »¿ÞJt kj¤â‰F bfh©L tªjh®. mtuJ nghjid ü‰W fz¡fhd k¡fis r¤âa ntj¤â‰F bfh©L tªjJ.

mj‹ã‹ kygh® fl‰fiuÆÈUªJ kÆiy¥òu« v‹W miH¡f¥g£l ï‹iwa kÆyh¥óuhd giHa br‹id fl‰fiu gFâ¡F tªJ nr®ªjh®. m¥nghJ m¥gFâia M©L tªj k‹dÇ‹ bga® ïuh#h kfhnjt‹. mur‹ njhikahiu tunt‰wh‹ k‹dÅ‹ Mjuîl‹ m¥gFâÆYŸs k¡fS¡F jdJ nghjidfis bjhl§»dh®. òÅjÇ‹ nghjidiaí«, òJikiaí« f©L bgU« bjhifÆid k¡fŸ mt® ã‹dhš nghtijí« »¿ÞJt kj¤â‰F khWtijí« f©L k‹d‹ ïuh#h kfhnjtD« mtdJ M£fS« òÅj¤ njhikahiu Ô®¤J¡ f£l KobtL¤jd®. k‹dD« mtdJ M£fS« ntî gh®¥gij f©l òÅj njhkh irjh¥ ng£il¡F mU»YŸs á‹d kiy¡ FifÆš kiwthf¤ j§»¡ bfh©L k¡fŸ k¤âÆš ntj« nghâ¡f k£L« btËÆš tªjh®. òÅj njhikah® á‹dkiy FiwÆš jh‹ ïU¡»wh® vd¤ bjǪJ k‹dÇ‹ M£fŸ kiy¡FŸ EiHa, k‹dÇ‹ M£fËš xUt‹ <£oahš òÅj njhkhÉ‹ KJ»š F¤j, mt® cÆ® Jwªjh®.

».ã. 72š ntjrh£áahf kuzkilªj òÅj¤ njhikaÇ‹ âUîlš kÆyh¥ó® fl‰fiuÆš mtnu f£oa Mya¤âš òij¡f¥g£lJ. òÅj njhikah® òij¡f¥g£l ïl¤âš thDau vGªj nguhya«jh‹ òÅj rhªnjh« nguhya«.

nguhya« g‰¿a tuyh‰W¢ RtLfŸ :

* Ód¥ gaz ah¤ßf® : kh®nfh nghnyh jdJ R‰W¥ gaz¤â‹ nghJ ï¥nguhya¤ij jÇá¤J nfhkhÉ‹ fšyiwia f©ljhfî«, òÅj¤ njhikah® kiyÆš beÞöÇa®fË‹ Jwî kl« ïUªjjhfî« jdJ gaz¡ F¿¥ãš F¿¥ã£LŸsh®.

* òÅj njhikah® nguyha¤âš k¡fŸ midtuhY« tz§f¥gL« òÅj kÆiy m‹idÆ‹ âU¢NUg« (áiy) gy ü‰wh©Lfshf ïUªJ tªJŸsJ. òÅj ãuh‹á‰F rntÇah® öu »H¡F ehLfS¡F e‰brŒâ gÂah‰w jdJ gaz¤ij Jt§F« K‹ò 1545 š òÅj kÆiy m‹id âU¢áiy¡F K‹ ËW brã¤jh® v‹W tuyhW TW»wJ.

* kiwªj ngh¥gh©lt® ïu©lh« mUŸ á‹d¥gh® (Pope John Paul-II) 1986 M« M©L 5« ehŸ ï¥nguyha¤â‰F tªJ òÅj fšyiwÆš brã¤jh®.